Sebelum 1 Julai 2026, jika anda memandu dari Kota Kinabalu ke Sandakan dan singgah di stesen minyak, anda mungkin terkejut melihat harga diesel jauh lebih murah berbanding di Kuala Lumpur atau Johor. Ketika itu diesel di Semenanjung dijual mengikut harga pasaran (kini RM 4.62/liter), manakala di Sabah dan Sarawak ia dikekalkan pada kadar subsidi tetap sekitar RM 2.15/liter — perbezaan hampir RM 2.47 seliter.
Kenapa dahulu ada perbezaan yang begitu besar, dan kenapa ia berakhir? Jawapannya melibatkan sejarah, dasar kerajaan, dan pertimbangan ekonomi rantau.
Apa Yang Berubah pada 1 Julai 2026
Sistem dua harga ini kini ditamatkan. Diesel dijual pada satu harga pasaran di seluruh negara, dengan subsidi disalurkan secara bersasar dan bukan lagi mengikut lokasi:
- Individu yang layak membayar RM 2.10/liter melalui BUDI Diesel, disahkan dengan MyKad di kaunter (kuota 200 liter sebulan, dikongsi dengan BUDI 95).
- Kenderaan komersial yang berdaftar membayar RM 2.15/liter melalui SKDS dan Kad Armada.
- Semua yang lain (termasuk warga asing dan kenderaan syarikat tidak layak) membayar harga pasaran penuh.
Kadar istimewa Sabah/Sarawak yang lama tidak lagi wujud — subsidi kini terikat kepada siapa anda, bukan di mana anda mengisi minyak. Bahagian seterusnya menerangkan sistem lama untuk konteks.
Sistem Lama: Dua Harga Berbeza
Malaysia sebenarnya mempunyai dua sistem harga diesel:
- Semenanjung Malaysia: Harga mengikut formula APM dan berubah setiap minggu mengikut pasaran global
- Sabah & Sarawak: Harga subsidi tetap (ditadbir oleh kerajaan), biasanya pada kadar RM 2.15/liter sejak sekian lama
Kenapa Subsidi Diesel di Borneo?
Subsidi diesel di Sabah dan Sarawak telah wujud sejak berpuluh tahun, berdasarkan beberapa sebab:
- Ekonomi luar bandar, banyak kawasan pedalaman bergantung kepada diesel untuk jana kuasa, mesin pertanian, dan pengangkutan bot. Tanpa subsidi, kos sara hidup akan melonjak.
- Industri perikanan, nelayan menggunakan diesel untuk bot mereka. Harga yang murah penting untuk menjaga industri ini.
- Jarak & logistik, pengangkutan barang di Sabah dan Sarawak lebih sukar dan mahal. Diesel murah membantu mengimbangi kos tersebut.
- Dasar keadilan wilayah, kerajaan persekutuan mengekalkan subsidi sebagai sebahagian daripada komitmen pembangunan serantau.
Kesan Kepada Pengguna
Bagi pemilik kenderaan diesel di Borneo, subsidi ini bermakna penjimatan besar, lebih RM 4,500 setahun untuk pemandu yang menggunakan 100 liter sebulan. Bagi industri pengangkutan dan perikanan, ia perbezaan antara untung dan rugi.
Namun, subsidi ini juga mencipta isu: penyeludupan diesel. Diesel dari Borneo kadang-kadang diseludup ke kawasan jiran atau dijual semula kepada kenderaan yang tidak layak. Kerajaan telah memperkenalkan kad kawalan dan had belian untuk mengatasi masalah ini.
Bagaimana Penyeludupan Dikawal
Untuk mengelak penyalahgunaan subsidi, kerajaan telah memperkenalkan beberapa langkah kawalan di Sabah dan Sarawak:
- Kad SKDS (Subsidi Kawalan Diesel Subsidi), pemilik kenderaan komersil diesel perlu mendaftar dan menggunakan kad ini untuk mendapat harga subsidi. Kad ini mengehadkan jumlah belian harian.
- Kuota stesen, setiap stesen petrol mempunyai had jumlah diesel subsidi yang boleh dijual setiap hari. Apabila kuota habis, pengguna perlu beli pada harga pasaran.
- Pengawasan KPDN, Kementerian Perdagangan Dalam Negeri menjalankan operasi serbuan rutin di kawasan sempadan dan stesen yang disyaki menyalurkan diesel kepada penyeludup.
Walaupun langkah-langkah ini, penyeludupan diesel ke negara jiran (Indonesia khususnya) masih berlaku. Pada 2023-2024, kerajaan menganggarkan kerugian penyeludupan diesel mencapai RM 4 bilion setahun.
Apa Yang Berbeza Selain Harga
Terdapat juga perbezaan operasi yang mungkin tidak diketahui oleh pengguna baharu di Borneo:
Stesen yang menjual: Tidak semua stesen petrol di Sabah/Sarawak menjual diesel subsidi. Sesetengahnya hanya menjual diesel pasaran (untuk pelancong dan kenderaan dari Semenanjung). Carilah papan tanda "Diesel Subsidi" di muka stesen.
Tempoh pengisian: Stesen di kawasan luar bandar mungkin kehabisan diesel subsidi pada hujung minggu kerana kuota mingguan habis. Pemandu lori biasanya isi tangki pada awal minggu.
Kenderaan luar: Pemandu kereta dengan plat Semenanjung yang melawat Sabah/Sarawak masih boleh mengisi diesel subsidi (untuk kenderaan persendirian, bukan komersil), tertakluk kepada had stesen.
Sistem dua harga diesel ini mencerminkan realiti geografi dan ekonomi Malaysia selama berpuluh tahun. Ia tidak sempurna, dan sejak 1 Julai 2026 ia digantikan dengan subsidi bersasar melalui MyKad — namun ia tetap mengakui bahawa Sabah dan Sarawak mempunyai keperluan yang berbeza daripada Semenanjung.